Asystencja osobista to forma wsparcia, która ma umożliwić osobom z niepełnosprawnościami samodzielne funkcjonowanie w codziennym życiu. W odróżnieniu od opieki, asystent nie wyręcza, lecz towarzyszy i pomaga w wykonywaniu czynności, które z powodu ograniczeń zdrowotnych mogą być trudne lub niemożliwe do zrealizowania samodzielnie.
Celem asystencji jest nie tylko wsparcie praktyczne, ale przede wszystkim umożliwienie osobie z niepełnosprawnością podejmowania decyzji i działań zgodnych z jej własną wolą – w pracy, w edukacji, w kontaktach społecznych czy w czasie wolnym. Rozmowy o asystencji osobistej jako systemowym rozwiązaniu toczą się od dłuższego czasu i przybierają różnorodne formy, ale wszyscy są zgodni co do jednego: jest on bardzo potrzebny. To nie tylko ogromne wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami, ale także realna pomoc dla ich rodzin i bliskich, którzy na co dzień sprawują opiekę, rezygnując z życia zawodowego i prywatnego. Dlatego ustawa o asystencji osobistej ma szansę zrewolucjonizować życie wielu polskich rodzin.
Ustawa o asystencji osobistej – projekt, który utknął w Sejmie
Projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami miał wreszcie wprowadzić systemowe rozwiązania w tym zakresie. Mimo zapowiedzi, że przepisy zostaną uchwalone jeszcze w 2024 roku, prace legislacyjne utknęły w Sejmie.
Nowa ustawa miała wprowadzić jednolite zasady przyznawania asystenta osobistego, finansowanie usługi z budżetu państwa oraz zapewnienie, że każda osoba z niepełnosprawnością – niezależnie od miejsca zamieszkania – będzie mogła z niej skorzystać. Zgodnie z projektem, prawo do asystenta mieliby zyskać m.in. dorośli i młodzież od 13 roku życia, a sam asystent miałby działać na podstawie jasno określonych standardów i zasad etycznych. Wokół projektu ustawy poselskiej nie brakuje również kontrowersji – wyklucza ona bowiem taką pomoc dla seniorów powyżej 65. roku życia. Wszyscy liczą jednak na pomyślne rozstrzygnięcie kwestii spornych i jak najszybsze zatwierdzenie projektu, przegłosowanie ustawy i jej wejście w życie.
Uregulowanie tej kwestii to odpowiedź na zobowiązania wynikające z Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, która gwarantuje prawo do niezależnego życia i pełnego uczestnictwa w społeczeństwie.
Dlaczego asystencja osobista jest tak potrzebna?
Dla wielu osób z niepełnosprawnościami wsparcie asystenta oznacza nie tylko większą samodzielność, ale też godność i niezależność. Dzięki niemu można:
• samodzielnie załatwiać sprawy urzędowe, robić zakupy, korzystać z transportu,
• uczestniczyć w wydarzeniach kulturalnych, sportowych czy edukacyjnych,
• podjąć zatrudnienie lub kontynuować naukę,
• realizować swoje pasje i potrzeby społeczne.
Asystencja osobista otwiera więc realną drogę do pełnej integracji społecznej – nie w teorii, ale w codziennym życiu. Większa samodzielność jest także elementem terapii. Aktywizacja osób z niepełnosprawnościami wpływa na dobrostan – poprawia samopoczucie fizyczne i psychiczne. Asystencja osobista to także ogromna szansa dla rodzin, które całe swoje życie poświęcają opiece nad osobą chorą.
Asystencja osobista – co zyskają bliscy osób z niepełnosprawnościami?
Rodziny i opiekunowie nieformalni od lat podkreślają, że opieka nad osobą z niepełnosprawnością to ogromne wyzwanie – zarówno emocjonalne, jak i fizyczne. Asystencja osobista to dla nich szansa na odciążenie, odzyskanie części własnego czasu i równowagi w życiu zawodowym czy osobistym.
Dzięki wsparciu asystenta:
• opiekunowie nie muszą nieustannie towarzyszyć bliskiej osobie,
• rodzina może skupić się na relacjach, a nie wyłącznie na obowiązkach opiekuńczych,
• łatwiej pogodzić opiekę z pracą zawodową,
• jakość życia wszystkich domowników znacząco się poprawia.
Ustawa w swoim założeniu ma zbudować system, w którym ciężar codziennego wsparcia nie spoczywa wyłącznie na barkach rodziny. To nie tylko ulga dla bliskich, ale też inwestycja w zdrowie i dobrostan całych rodzin.
Asystencja osobista – systemowa zmiana, która może odmienić życie tysięcy osób
Choć projekt ustawy wciąż czeka na uchwalenie, jego znaczenie jest trudne do przecenienia. To nie tylko przepis, ale realna szansa na:
• poprawę jakości życia osób z niepełnosprawnościami,
• rozwój profesjonalnych usług wsparcia,
• zwiększenie aktywności zawodowej rodzin i opiekunów,
• wzmocnienie idei równości i podmiotowości w społeczeństwie.
Dla wielu rodzin będzie to moment przełomowy – pierwszy raz od lat mogą liczyć na systemową, długofalową pomoc, która nie zależy od lokalnych programów czy decyzji urzędników.
Asystencja osobista – przygotuj się na zmiany z Edukacją360
Wejście w życie ustawy o asystencji osobistej przyniesie nie tylko nowe możliwości, ale i nowe wyzwania. Osoby, które chcą pracować jako asystenci lub zawodowo wspierać osoby z niepełnosprawnościami, powinny już teraz zdobywać wiedzę i kwalifikacje.
Kursy Edukacja360 pomogą w przygotowaniu do pracy w tym obszarze – zarówno pod kątem praktycznych umiejętności, jak i zrozumienia potrzeb osób z niepełnosprawnościami. W ofercie platformy Edukacja360 dostępne są kursy, które wesprą w rozwoju zawodowym przyszłych i obecnych asystentów osobistych: kurs terapii zajęciowej, opieka nad pacjentami z chorobami neurodegeneracyjnymi (20 punktów edukacyjnych w ramach samokształcenia dla opiekunów medycznych) czy kurs Plastyka w pracy z osobami z niepełnosprawnościami (30 punktów edukacyjnych w ramach samokształcenia dla terapeutów zajęciowych).
Asystencja osobista to nie tylko narzędzie wsparcia, ale fundament równości i niezależności osób z niepełnosprawnościami. Nowa ustawa ma szansę uporządkować ten obszar i zapewnić wszystkim obywatelom realne prawo do samodzielnego życia.
To zmiana, na którą Polska czeka od lat – i którą warto wspierać, rozumieć i wdrażać. Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu – również poprzez edukację i szkolenia – możemy wspólnie budować społeczeństwo bardziej otwarte, dostępne i empatyczne