Skręcenie stawu kolanowego to uraz, z którym pacjenci bardzo często zgłaszają się do gabinetów fizjoterapii. Wymaga on nie tylko dokładnej diagnostyki, ale również indywidualnie dobranego planu terapii. Właśnie dlatego znajomość mechanizmów powstawania, objawów i metod leczenia skręceń kolana jest tak istotna dla każdego specjalisty. Umiejętność pracy z tym typem urazów warto rozwijać w ramach profesjonalnych szkoleń, które aktualizują, uzupełniają i poszerzają zakres wiedzy o skręceniu kolan i uszkodzeniach więzadeł i innych tkanek w stawie kolanowym.
Czym jest skręcenie kolana?
Skręcenie kolana to uraz polegający na przekroczeniu fizjologicznego zakresu ruchu w stawie, co prowadzi do uszkodzenia struktur stabilizujących, takich jak torebka stawowa oraz więzadła. Dochodzi do niego w wyniku działania nadmiernej siły skrętnej. W zakresie urazów więzadeł, najczęściej dotyczy on więzadła pobocznego przyśrodkowego (MCL) lub więzadła krzyżowego przedniego (ACL), ale w zależności od mechanizmu urazu mogą ucierpieć także struktury towarzyszące, takie jak łąkotki czy torebka stawowa.
Wyróżnia się trzy stopnie skręcenia kolana:
- I stopień – mikrouraz włókien więzadła, bez niestabilności stawu, z niewielkim bólem i obrzękiem,
- II stopień – częściowe naderwanie więzadła, objawiające się bólem, ograniczeniem ruchu i uczuciem „uciekania” kolana,
- III stopień – całkowite zerwanie więzadła, często wymagające leczenia operacyjnego.
Najczęstsze przyczyny skręcenia kolana
Uraz powstaje zazwyczaj w wyniku nagłego skrętu tułowia przy ustalonej stopie lub gwałtownego zatrzymania się podczas biegu. Typowe sytuacje to:
- upadek na nartach lub snowboardzie,
- zmiana kierunku biegu w piłce nożnej lub koszykówce,
- potknięcie lub poślizgnięcie się na nierównym lub śliskim podłożu,
- nieprawidłowe lądowanie po skoku.
Czynniki zwiększające ryzyko skręcenia kolana to m.in. słabe mięśnie stabilizujące kolano, brak rozgrzewki, wcześniejsze kontuzje czy niewłaściwe obuwie sportowe.
Objawy skręcenia kolana
Objawy zależą od stopnia uszkodzenia więzadeł, jednak do najczęstszych należą:
- nagły, ostry ból w momencie urazu,
- obrzęk narastający w ciągu kilku godzin,
- uczucie niestabilności lub „uciekania” kolana,
- ograniczenie zakresu ruchu,
- trudności w obciążaniu nogi,
- w cięższych przypadkach – słyszalny „trzask” podczas uszkodzenia więzadła.
W diagnostyce pomocne są testy kliniczne, takie jak test Lachmana, Pivot-Shift czy test Valgus/Varus, a także badania obrazowe (USG, MRI).
Jak leczy się skręcone kolano?
Strategia leczenia skręconego kolana zależy od stopnia uszkodzenia oraz ogólnego stanu pacjenta. W przypadkach I i II stopnia stosuje się metodę RICE (Rest, Ice, Compression, Elevation) oraz stopniową rehabilitację.
Fizjoterapia skręconego kolana obejmuje:
- redukcję obrzęku i bólu (krioterapia, drenaż limfatyczny, laseroterapia),
- stopniowe przywracanie zakresu ruchu,
- ćwiczenia propriocepcji i stabilizacji centralnej,
- trening funkcjonalny przygotowujący do powrotu do aktywności.
W przypadku całkowitego zerwania więzadła konieczna jest rekonstrukcja chirurgiczna, po której następuje długotrwały proces rehabilitacji. Rola fizjoterapeuty w okresie pooperacyjnym jest kluczowa – to od niej zależy odzyskanie stabilności, siły i pełnej sprawności stawu.
Rola fizjoterapeuty w terapii skręcenia kolana
Fizjoterapeuta odgrywa centralną rolę zarówno w diagnostyce funkcjonalnej, jak i w procesie leczenia. Odpowiednio dobrane techniki terapii manualnej pozwalają:
- przywrócić prawidłową biomechanikę stawu,
- zmniejszyć napięcie mięśniowe,
- poprawić mobilność tkanek,
- zapobiec kompensacjom i nawrotom kontuzji.
Znajomość mechanizmów skręcenia kolana oraz umiejętność pracy z więzadłami, torebką stawową i powięziami stanowi podstawę skutecznej terapii. Dlatego fizjoterapeuci coraz częściej poszerzają swoje kompetencje w tym zakresie.
Terapia manualna w przypadkach skręcenia kolan – dlaczego warto się w tym wyspecjalizować?
Skręcenie kolana to jeden z najczęstszych urazów ortopedycznych wśród osób aktywnych fizycznie. Z tego powodu pacjenci z takimi dolegliwościami stanowią dużą grupę w gabinetach fizjoterapeutycznych. Umiejętność trafnej oceny uszkodzeń, zastosowania właściwych technik manualnych i wdrożenia skutecznej rehabilitacji przekłada się bezpośrednio na efekty terapii i satysfakcję pacjentów.
Jeśli chcesz pogłębić wiedzę z zakresu terapii stawów, tkanek miękkich i technik mobilizacyjnych – zapisz się na Kurs podstawy terapii manualnej. Podczas szkolenia poznasz praktyczne metody pracy z pacjentem po skręceniu kolana, nauczysz się rozpoznawać typowe wzorce kompensacyjne i dobierać skuteczne techniki terapeutyczne.
Zdobądź umiejętności, które pozwolą Ci skuteczniej pomagać pacjentom z urazami narządu ruchu i rozwijać się jako profesjonalny fizjoterapeuta. Za udział w kursie przysługuje 10 punktów edukacyjnych w ramach samokształcenia dla absolwentów kierunku technik masażysta.